Studiemiddag 7 juli. Druk van arbeidsmigratie op nationale sociale zekerheid; gevolgen van Brexit?

NISZ-studiemiddag donderdag 7 juli 14:30-17:15 uur

Raadzaal, Universiteit Utrecht, Achter Sint Pieter 200 in Utrecht.

Europa is gebaseerd op vier vrijheden: van goederen, kapitaal, diensten en personen. Vrij verkeer op deze vier aspecten zou moeten leiden tot een betere interne markt en een hogere welvaart van alle inwoners. Binnen een sterk heterogene unie van lidstaten kan arbeidsmigratie echter ook leiden tot een druk op nationale sociale stelsels. Dit roept vragen op over wie wel en geen toegang heeft tot sociale zekerheid en onder welke voorwaarden. Het beschermen van de nationale sociale zekerheid binnen de Europese Unie is een centraal thema dat zelfs heeft bijgedragen aan de ‘Brexit’.

Arbeidsmigratie kan zowel gaan om personen die (tijdelijk) gaan werken in een andere lidstaat, als om werknemers die door een werkgever vanuit de ene naar de andere lidstaat worden uitgezonden (detachering). Met name bij detachering is de coördinatie tussen verschillende sociale zekerheidsstelsels van belang omdat een werknemer volgens Europese regelgeving voor de sociale zekerheid maar onder de wetgeving van één lidstaat tegelijkertijd kan vallen.

Om grensoverschrijdende arbeid beter te reguleren heeft de Europese Commissie in haar werkprogramma 2016 een ‘Arbeidsmobiliteit pakket’ aangekondigd zodat onder meer gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plaats gerealiseerd wordt. Een centraal onderdeel van dit pakket is een voorstel voor herziening van de detacheringsrichtlijn, dat de Europese Commissie op 8 maart jl. heeft gepresenteerd. Het voorstel voor herziening is controversieel gebleken: op 10 mei jl. hebben elf lidstaten een zogenaamde “gele kaart” getrokken waarmee de Europese Commissie het voorstel moet herzien en vervolgens onderbouwd kan behouden, aanpassen dan wel intrekken. De Commissie is voornemens hier nog deze maand een uitspraak over te doen.

Het voorstel voor herziening van de detacheringsrichtlijn pakt een belangrijke oorzaak van een kostenvoordeel bij grensoverschrijdende detachering, het betalen van sociale premies op het niveau van de zendende lidstaat, niet aan. Hiervoor moet de coördinatieverordening op sociale zekerheid worden aangepast. De Europese Commissie heeft de lancering van een voorstel voor aanpassing van de coördinatieverordening uitgesteld tot in het najaar van 2016 vanwege het referendum over de Brexit. Het is de vraag, in het licht van de Brexit, wat de insteek van dit voorstel zal zijn.

Verschillen in het sociale beschermingsniveau tussen lidstaten hebben klaarblijkelijk gevolgen voor de arbeidsmigratie in Europa. Ze vormen een prikkel om te migreren of tijdelijk werknemers te detacheren, met name vanuit Midden en Oost-Europese landen naar West-Europa. De organisatie van sociale zekerheid legt ook beslag op het Europees migratiedebat, zoals blijkt uit de gevoerde onderhandelingen met Cameron over de ‘UK deal’. De EU zet in op de coördinatie van sociale zekerheid om arbeidsmobiliteit en migratie in goede banen te leiden. Vraag is of deze aanpak volstaat bij een toenemende divergentie van sociale stelsels. Hoe ver kan men gaan met uitzonderingen toe te staan op het werklandbeginsel, met name bij grensoverschrijdende detachering? (Hoe) kan coördinatie optimaal functioneren bij grote verschillen tussen nationale stelsels, en welke druk op nationale sociale stelsels brengt migratie vanuit Midden en Oost-Europese landen met zich mee? Daarbij komt de vraag wat er mogelijk verandert in de Europese coördinatie op sociale zekerheid gezien de recente uitslag van het Britse referendum.

 

Programma

14:45-15:00 uur                 Inloop

15:00-15:05 uur                 Opening door dagvoorzitter.

15:05-15:30 uur                Olaf van Vliet, Universitair hoofddocent Economie aan de Universiteit Leiden en projectleider van een SOLID (een vierjarig onderzoeksproject naar effecten van Europese arbeidsmigratie op sociaal beleid van lidstaten). Dhr Van Vliet gaat in op de bredere sociaaleconomische effecten van arbeidsmigratie op arbeidsmarkten van ontvangende lidstaten, en daarbij specifiek op gevolgen van de Brexit.

15:30-15:55 uur                Paul Schoukens, Professor sociaal recht aan de Univeristeit Leuven en Tilburg University, tevens coördinator van een onderzoeksgroep naar atypische arbeid en sociale zekerheidsrecht. Dhr Schoukens zal specifieker ingaan op de afstemming tussen de detacheringsrichtlijn en de sociale zekerheidscoördinatie. Hij zal bovendien een blik vooruit werpen naar de gevolgen van de Brexit voor de coördinatie op nationale sociale zekerheid vanuit Europa.

15:55-16:05 uur                 Pauze met een drankje en een hapje

16:05-16:30 uur                Henk van der Most, Senior Juridisch Beleidsadviseur bij de Sociale Verzekeringsbank, geeft een reactie op de twee sprekers vanuit de praktijk. Dhr Van der Most schetst met enkele voorbeelden de dagelijkse praktijk van (problemen rondom) arbeidsmigratie en coördinatie van verschillende stelsels van sociale zekerheid binnen Europa.

16:30-17:15 uur                 Discussie en afronding onder leiding van dagvoorzitter.

Aanmelden

U kunt zich via www.nisz.nl/agenda aanmelden voor deze studiemiddag of door een e-mail te sturen naar info@nisz.nl. Als u lid bent of voor de eerste keer kennis komt maken bij het NISZ zijn aan uw deelname geen kosten verbonden. Als u voor de tweede keer komt is deelname 20 euro. Studenten betalen 5 euro. U kunt voor 20 euro ook lid worden van het NISZ voor een heel jaar. U kunt een introducé meenemen. Stuur voor een lidmaatschap een bericht naar info@nisz.nl.

Het NISZ is een vereniging die de sociale zekerheid vanuit academisch, interdisciplinair en inter- nationaal perspectief bestudeert. Daartoe werken economen, juristen en sociale wetenschappers nauw samen, onder meer door het organiseren van multidisciplinaire studiemiddagen. Voor meer informatie: www.nisz.nl.

06. juni 2016 by Hester
Categories: Studiemiddag | Reacties uitgeschakeld voor Studiemiddag 7 juli. Druk van arbeidsmigratie op nationale sociale zekerheid; gevolgen van Brexit?